بررسی تأثیرات وجود اتاق‌های مادر و کودک در محدوده بازار تهران...

کودکان در بسترهای امن و سلامت شهری با تأکید بر اتاق مادر و کودک
مطالعه موردی: بررسی تأثیرات وجود اتاق‌های مادر و کودک در محدوده بازار تهران

چكيده مقاله :
این نوشتار به بررسی رابطه طراحی شهری در فرآیند توسعه شهری با تأکید بر امنیت و سلامت جسمانی و روانی مادران و کودکان در فضاهای شهری اختصاص دارد. یکی از راه‌کارهای مقابله با نابرابری‌ها در فضای اجتماعی، توجه به نیازهای تمامی گروه‌های جمعیتی در فرآیند طراحی شهری و بازتوزیع فضاهای شهری و تخصیص آن به نفع اقشار آسیب‌پذیر و گروه‌های حساس جامعه است ؛موضوعی که متأسفانه امروزه در کشورهای در حال توسعه کمتر به آن توجه شده است.  
طراحی فضاهای شهری مناسب برای کودکان، نقش بسزایی در کلیت حیات اجتماعی آنها داشته و تضمین کننده امنیت و سلامت روانی کودک و در پی آن کل جامعه است. حضور و مشارکت قابل توجه زنان به همراه کودکان خود در فضاهای شهری و نقش پویا و مؤثر آنها در این فضا، ضرورت بازنگری و تدوین برنامه‌های توسعه شهری با محوریت زنان و کودکان را نمایان می‌سازد. در سال‌های اخیر، به‌منظور افزایش میزان رضایت شهروندان، افزایش امنیت روانی و اجتماعی برای مادران و فرزندان و همچنین برقراری عدالت جنسیتی در جامعه، ایجاد مکان‌هایی تخصصی در سطح شهر به‌عنوان «اتاق مادر و کودک» در دستور کار قرار گرفت تا با تضمین شرایط امنیت روانی و آرامش مادران و کودکان، بانوان بتوانند در آن مکان‌ها به‌راحتی و با آرامش خاطر، رسیدگی‌ها و مراقبت‌های بهداشتی اولیه مورد نیاز کودکانشان را در شرایط مناسب انجام دهند.
روش تحقیق نیز بر اساس رویکردی کیفی و مبتنی بر مطالعات اسنادی، مشاهده و مصاحبه بوده و از نوع توصیفی ـ تحلیلی می‌باشد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که پیش‌بینی و ایجاد اتاق‌های مادر و کودک در مراکز و فضاهای پُر تردد شهری، با افزایش حس آرامش و امنیت در مادران و کودکان آنها، ضمن تقویت امکان حضور این گروه جمعیتی در عرصه‌های عمومی شهری، موجب افزایش تحرک اجتماعی، رفع تبعیض و تسهیل شرایط حضور اجتماعی مادران و کودکان شده است. همچنین یافته‌های حاصل از این پژوهش نشانگر آن است که بازار و مراکز پُر تردد شهری به هیچ وجه یک محیط مردانه صِرف نیست و در سال‌های اخیر، ارزش‌های فرهنگی جدیدی در آن رسوب کرده است.